Kışın Jeneratör Çalıştırma

Düşük sıcaklıklarda, örneğin −18 °C’de, yazın sorunsuz çalışan bir jeneratör otomatik çalışma komutunda devreye girmeyebilir. Bunun başlıca nedenleri, soğukta kapasitesi düşen akü ve parafin oluşumu nedeniyle tıkanan yakıt filtresidir.

Düşük sıcaklık dizel motoru dört noktada etkiler: yağ, yakıt, akü ve yanma. Bu yazıda her birini ve kış hazırlığını sırayla ele aldık.

Soğuk motoru nasıl zorlar?

Yağ koyulaşır. Motor daha zor döner. Marş motoru daha fazla akım çeker. Yağlama ilk saniyelerde gecikir.

Akü zayıflar. Soğuk akünün verebileceği marş akımı düşer. Yani motor daha fazla akım isterken akü daha az verir. Aküyü ayrı yazıda açtık: jeneratör aküsü neden biter.

Yakıt jelleşir. Dizel yakıttaki parafin, belirli bir sıcaklığın altında kristalleşmeye başlar. Önce yakıt bulanıklaşır, sonra kristaller filtreyi tıkar. Yakıtın hangi sıcaklıkta sorun çıkaracağı, yakıtın soğuk akış özelliklerine bağlıdır.

Yanma zorlaşır. Dizel motor, havayı sıkıştırarak ısıtır ve yakıtı bu sıcaklıkla ateşler. Soğuk blokta sıkıştırma sonu sıcaklığı düşer. Ön ısıtma olmadan yanma başlamayabilir; başlasa bile ilk dakikalarda beyaz duman ve düzensiz çalışma görülür.

Önlemler

Önlem	Ne işe yarar?
Blok ısıtıcı (ceket suyu ısıtıcısı)	Soğutma suyunu ve bloğu ılık tutar; ilk çalışma ve yük alma kolaylaşır
Ön ısıtma (kızdırma bujisi / emme havası ısıtıcı)	Marştan önce yanma odasını veya emme havasını ısıtır
Kış motorini	Parafin kristallenmesini daha düşük sıcaklığa öteler
Yakıt filtresi / hattı ısıtıcısı	Çok soğuk bölgelerde filtrede jelleşmeyi önler
Uygun viskozitede yağ	Soğukta akışkanlığı korur; motor üreticisinin tablosuna göre seçilir
Doğru antifriz karışımı	Donma ve korozyonu önler
Yeterli CCA değerinde akü, akü ısıtıcı	Soğukta marş akımını korur
Kabin ve oda önlemleri	Soğuk hava akışını ve kar girişini sınırlar

Blok ısıtıcı, otomatik devreye girmesi gereken yedek setlerde soğuk iklimde neredeyse standart bir opsiyondur. Isıtıcı termostatla çalışır ve şebekeden beslenir. Şebeke giderse ısıtıcı da durur, ama motor bir süre sıcak kalır.

Neden sonbaharda başlamalı?

Kış hazırlığının en kötü zamanı ilk ayazdır. Kış motorini tanka ilk soğuktan önce girmelidir; tank yaz yakıtıyla doluysa yakıtın büyük kısmı kullanılmadan yeni yakıt karışmaz. Aküler en zayıf hâlini ilk soğuk sabahta gösterir; test yazın sonunda yapılırsa değiştirmek için zaman kalır. Blok ısıtıcının rezistansı ve termostatı da set sıcakken değil, gerçekten ihtiyaç duyulmadan önce kontrol edilmelidir. Pratik bir kural: bölgenizde gece sıcaklığı sıfırın altına inmeden önce kış kontrolünü bitirin.

Antifriz: sadece donma değil

Antifriz karışımı, bölgenin beklenen en düşük sıcaklığına göre ayarlanır. Karışım oranı refraktometre ile kontrol edilir. Suyla tamamlanan sistemlerde oran zamanla düşer. Donmuş bir blok çatlayabilir. Antifriz aynı zamanda korozyon koruması sağlar; bu yüzden sıcak iklimlerde de kullanılır.

Kabin ve jeneratör odası

• Kar ve buz, hava giriş ve çıkış panjurlarını kapatabilir. Set çalışınca aşırı ısınır.
• Rüzgârın soğuk havayı doğrudan radyatöre basması, motorun çalışma sıcaklığına ulaşmasını geciktirir.
• Egzoz çıkışına kar dolmamalı.
• Kapalı odada havalandırma kışın da gereklidir. Soğuk diye panjurları kapatmayın; set çalışırken havaya ihtiyaç duyar. Oda tasarımı için jeneratör odası ve kurulum yazımıza bakın.

Soğukta çalıştırma ve yükleme

• İlk çalışmada beyaz duman kısa süre normal olabilir. Sürerse düşük yük veya yakıt sorunu araştırılır.
• Uzun süre düşük yükte çalışmak, motoru çalışma sıcaklığına getirmez. Kurum ve yağlanma birikir.
• Blok ısıtıcı yoksa set, motor biraz ısınmadan tam yüke çıkarılmamalıdır. Otomatik yedek setlerde bu mümkün olmadığı için blok ısıtıcı önemlidir.
• Test çalıştırmalarında seti yükte ve motor çalışma sıcaklığına ulaşacak kadar çalıştırın.

Sahada sık görülen hatalar

• Blok ısıtıcının sigortası atmış. Termostat çalışıyor sanılıyor, blok buz gibi.
• Yaz yakıtıyla kışa girmek. Tank sonbaharda doldurulmuş, ilk ayazda filtre tıkanıyor.
• Yakıta benzin karıştırmak. Yağlama özelliği düşer, enjeksiyon sistemi zarar görebilir.
• Antifriz oranını ölçmemek. Yıllarca suyla tamamlanmış sistem ilk sert kışta donuyor.
• Arka arkaya uzun marş basmak. Akü biter, marş motoru ısınır. Denemeler arasında bekleyin.

Kışa hazırlık kontrol listesi

• Blok ısıtıcı çalışıyor mu, blok ılık mı?
• Ön ısıtma sistemi test edildi mi?
• Tankta bölgeye uygun kış motorini var mı? Tank dibinde su var mı?
• Yakıt filtresi ve su ayırıcı yeni mi?
• Yağ viskozitesi soğuk sıcaklığa uygun mu?
• Antifriz oranı ölçüldü mü?
• Akü yük testiyle kontrol edildi mi, redresör çalışıyor mu?
• Panjurlar, hava yolları ve egzoz kar ve buza karşı açık mı?
• Set yükte test edildi mi?

Soğuk bölgelerde yakıt tüketimini ve tank ihtiyacını planlamak için yakıt tüketimi hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Sonraki adım

Kış hazırlığı, periyodik bakımın bir parçası olarak sonbaharda yapılmalıdır. Kapsam için periyodik bakım sayfamıza bakın, soğuk iklim opsiyonları için bize ulaşın.