Jeneratör Yedek Parça: Neyi Stokta Tutmalı?

Uzak sahalardaki jeneratörlerde, örneğin telekom istasyonlarında, tıkalı bir yakıt filtresi gibi basit bir arıza bile parça sahada yoksa günlerce sürebilir. Filtre değişimi yaklaşık on beş dakikalık bir iştir; ancak parça beklenirken tesis akülerle veya seyyar setle beslenmek zorunda kalır.

Jeneratörün uzun süre devre dışı kalmasının nedeni çoğu zaman büyük bir arıza değil, stokta bulunmayan küçük bir parçadır. Bu yazıda stokta tutulması gereken parçaları kullanım şekline göre üç seviyede sıraladık.

Stok neye göre belirlenir?

Tek bir liste herkese uymaz. Üç soru sorun:

1. Set ne kadar çalışıyor? Yılda birkaç on saat çalışan yedek set ile günde 20 saat çalışan ana kaynak aynı stoğu istemez.
2. Parça ne kadar sürede gelir? Şehir içinde aynı gün gelebilecek parça ile sınır ötesine gönderilecek parça farklı planlanır.
3. Set durursa ne olur? Bir depo mu kararır, yoksa bir ameliyathane mi? Duruşun maliyeti stoğun boyutunu belirler.

Seviye 1: Her set için temel bakım seti

Bu parçalar her periyodik bakımda değişir. En az bir bakımlık bulunmalıdır:

• Yağ filtresi
• Yakıt filtresi ve su ayırıcı elemanı
• Hava filtresi (varsa emniyet elemanıyla)
• Motor yağı (motor üreticisinin istediği sınıf ve viskozitede)
• Antifriz (doğru tip ve karışım oranında)
• Fan / alternatör kayışı

Değişim aralıkları motor el kitabında yazar. Tipik olarak filtreler ve yağ belirli çalışma saatinde veya en az yılda bir değişir; tozlu sahalarda hava filtresi çok daha sık değişebilir. Bakım adımları için jeneratör bakımı kontrol listesi yazımıza bakın.

Seviye 2: Kritik tesisler ve uzak sahalar

Burada amaç, arızada seti durduran parçaları elinizde tutmaktır:

• Sensörler: Yağ basıncı, su sıcaklığı, devir (manyetik pick-up), yakıt seviyesi.
• Elektrik: AVR, sigortalar, marş ve yakıt solenoid röleleri, akü şarj redresörü sigortası.
• Akü: Özellikle eski veya sıcak ortamda çalışan setlerde. Neden bittiğini jeneratör aküsü neden biter yazısında anlattık.
• Yakıt solenoidi / stop solenoidi.
• Hortumlar ve kelepçeler: Radyatör ve yakıt hortumları.
• Termostat ve contası.
• Blok ısıtıcı rezistansı: Soğuk bölgelerde.

Seviye 3: Ana kaynak olarak sürekli çalışan setler

Günde uzun saatler çalışan sette aşınma parçaları da planlanır:

• Birkaç bakımlık filtre ve yağ
• Enjektör veya enjektör memesi
• Su pompası
• Marş motoru
• Turbo için conta seti
• Radyatör kapağı
• Egzoz manşonu ve contaları

Bu seviyede genellikle iki set dönüşümlü çalışır; biri bakımdayken diğeri yükü alır. Parça listesi, motor modelinin servis programına göre hazırlanmalıdır.

Kaç tane? Basit bir hesap

Stok miktarını tahmin etmek için iki sayıyı çarpın: parçanın ne sıklıkla değiştiği ve yeni parçanın size ulaşma süresi. Örnek: Set ana kaynak olarak günde 20 saat çalışıyor, filtreler motor el kitabına göre birkaç yüz saatte bir değişiyor. Bu, filtrelerin birkaç haftada bir değişmesi demek. Parça sahaya bir ayda geliyorsa rafta en az iki bakımlık filtre olmalı. Yanına bir bakımlık da beklenmedik durumlar için eklenir; örneğin kirli yakıtla gelen bir ikmal filtreleri erken tıkayabilir.

Yedek set ise tersidir. Yılda birkaç on saat çalışır, filtreler çoğu zaman saatten değil takvimden, genellikle yılda bir değişir. Burada bir bakımlık stok çoğu zaman yeter. Önemli olan, o bir bakımlığın gerçekten rafta olmasıdır.

Doğru parçayı bulmak

Yedek parça siparişinde en sık hata yanlış parçadır. Parça isteğinde şu bilgileri verin:

• Jeneratör seri numarası
• Motor marka, model ve motor seri numarası
• Alternatör marka ve modeli
• Kontrol ünitesi modeli
• Mümkünse eski parçanın üzerindeki numara ve bir fotoğraf

Aynı motor modelinin farklı üretim yıllarında farklı parça numaraları olabilir. Motor seri numarası bu yüzden önemlidir.

Sahada sık görülen hatalar

• Filtreyi “benziyor” diye almak. Diş aynı, ama süzme sınıfı veya bypass valfi farklı.
• Yağı elde ne varsa onunla tamamlamak. Farklı sınıf yağlar karışır, motor üreticisinin istediği değer karşılanmaz.
• Kayışları yıllarca rafta bekletmek. Kauçuk yaşlanır; takıldığında kısa sürede çatlar.
• Stok kaydı tutmamak. Filtre kullanılır, yerine yenisi alınmaz. Bir sonraki arızada raf boştur.
• Akünün tarihine bakmamak. Hiç kullanılmamış akü de rafta yaşlanır ve deşarj olur.

Depolama

• Serin, kuru, güneş almayan bir yer.
• Parçalar orijinal ambalajında.
• İlk giren ilk çıkar. Kutuya alım tarihini yazın.
• Yağ ve antifriz kapları kapalı. Açılmış yağı uzun süre bekletmeyin.
• Aküler üreticinin önerdiği şekilde saklanır ve periyodik şarj edilir.

Kontrol listesi

• Her set için motor ve alternatör seri numaraları kayıtlı mı?
• En az bir bakımlık filtre, yağ ve antifriz rafta mı?
• Kritik tesis için sensör, AVR ve röleler stokta mı?
• Kayış ve hortumların alım tarihi belli mi?
• Stok kullanıldığında yerine sipariş veriliyor mu?
• Parçaların gelme süresi biliniyor ve stok buna göre mi planlandı?

Sonraki adım

Stok listesini setinizin motor modeline ve çalışma saatine göre birlikte çıkarabiliriz. Bakım planı için periyodik bakım, servis ve parça talebi için jeneratör servis sayfamıza bakın veya bize ulaşın.