Orta Gerilim Jeneratör (OG Jeneratör)

Büyük tesislerde enerji çoğu zaman orta gerilimle (OG) dağıtılır. Orta gerilim jeneratör, bu tesislerde enerjiyi doğrudan orta gerilim seviyesinde verecek şekilde kurulan jeneratör sistemidir. Alçak gerilimde (400 V) üretip uzun mesafelere taşımak yerine orta gerilimde dağıtmak, daha az kayıp ve daha ince kablo demektir.

Orta gerilim projeleri her zaman projeye özeldir. Güç, gerilim seviyesi, set sayısı ve koruma gereksinimleri birlikte değerlendirilir; jeneratör setleri, pano ve gerektiğinde trafo tek bir sistem olarak projelendirilir.

İki temel yapı

Orta gerilim jeneratör sistemlerinde iki yapı kullanılır:

• Orta gerilim alternatörlü setler: Alternatör doğrudan orta gerilimde üretim yapar. Sette ayrı bir yükseltici trafo bulunmaz.
• Alçak gerilim set + yükseltici trafo: Standart 400 V jeneratör seti kullanılır, set çıkışı bir yükseltici trafoyla orta gerilime çıkarılır.

	OG alternatörlü set	400 V set + yükseltici trafo
Jeneratör çıkışı	Doğrudan orta gerilim	400 V, trafoyla orta gerilime çıkarılır
Trafo	Gerekmez	Yükseltici trafo gerekir
Set seçimi	Orta gerilim alternatörüyle yapılandırılır	Standart katalog setlerinden seçilir
400 V yük besleme	Ayrı düşürücü trafo gerekir	Trafodan önce 400 V yükler beslenebilir
Uygun olduğu projeler	Çok yüksek güç, OG dağıtımlı tesisler	Mevcut 400 V setlerin OG’ye bağlanması, karma yükler

Hangi yapının uygun olduğu; toplam güce, şebeke gerilim seviyesine, dağıtım mesafesine ve tesisin mevcut altyapısına göre projelendirme aşamasında belirlenir.

Neden orta gerilim?

Aynı güçte gerilim yükseldikçe akım düşer. Bunun sahadaki sonuçları şunlardır:

• Daha az kayıp: Uzun mesafeli iletimde gerilim düşümü ve ısı kayıpları azalır.
• Daha ince kablo ve bara: 400 V’ta binlerce amperlik akımlar için gereken çok sayıda paralel kablo ve büyük baralar yerine daha küçük kesitler kullanılır.
• Tesis altyapısıyla uyum: Orta gerilimle beslenen tesislerde jeneratör, mevcut OG dağıtım sistemine bağlanır; her trafo merkezine ayrı jeneratör kurmak gerekmez.
• Paralel çalışma: Birden fazla jeneratör senkronizasyon panosuyla orta gerilim barasında paralel çalışabilir.

Orta gerilimde senkron çalışma

Yüksek güç ihtiyacı çoğu zaman tek bir jeneratörle değil, orta gerilim barasında paralel çalışan birden fazla setle karşılanır. Senkronizasyon kontrol cihazları setlerin gerilim, frekans ve faz açısını eşleştirir, setleri baraya bağlar ve yükü paylaştırır. Yük arttığında ek set devreye girer, yük düştüğünde set devreden çıkar.

Bu yapı aynı zamanda yedeklilik sağlar: setlerden biri bakımdayken ya da arızalandığında diğerleri kritik yükleri beslemeye devam eder. Paralel çalışma hakkında ayrıntılı bilgiyi jeneratörlerde senkron çalışma yazımızda bulabilirsiniz.

Koruma ve işletme

Orta gerilim sistemlerde jeneratör, tesisin OG dağıtım sisteminin bir parçası olur. Bu nedenle koruma yapısı tesisin mevcut korumasıyla birlikte ele alınır:

• Kesici ve koruma röleleri: Aşırı akım, toprak arızası ve ters güç gibi korumalar, tesisin kısa devre seviyesine göre ayarlanır.
• Topraklama: Jeneratör yıldız noktasının topraklama yöntemi, tesisin OG topraklama sistemine uygun olarak belirlenir.
• Kilitleme: Şebeke ve jeneratör kesicileri arasındaki kilitleme, yanlış bağlantıları önleyecek şekilde tasarlanır.
• İzleme: Setlerin çalışma durumu, alarmlar ve ölçüler pano üzerinden ve gerektiğinde uzaktan izlenir.

Devreye alma sonrasında periyodik bakım ve yük testleriyle sistemin her an çalışmaya hazır olması sağlanır.

Hangi güçlerde?

Orta gerilim sistemlerde kullanılan setler, ürün kataloğumuzdaki yüksek güçlü dizel jeneratörlerden seçilir. Kataloğumuzda 1.100 kVA’ya kadar olan setler ses yalıtımlı kabinle, 1.100 kVA üzerindeki setler (1.250–4.125 kVA standby; Baudouin, Cummins ve Perkins motorlu) konteyner tip olarak sunulur.

Yüksek güçlü setleri güce göre inceleyebilirsiniz:

• 1000 kVA jeneratör ve 1250 kVA jeneratör
• 1500 kVA jeneratör ve 2000 kVA jeneratör
• 2500 kVA jeneratör, 3000 kVA jeneratör ve 4000 kVA jeneratör

Tek şasede iki senkron setle yüksek güç isteyen projeler için dual set jeneratör çözümümüze de bakabilirsiniz.

Kullanım alanları

• Büyük sanayi tesisleri ve organize sanayi bölgelerindeki işletmeler
• Veri merkezleri ve büyük telekom merkezleri
• Hastane ve üniversite kampüsleri
• Maden sahaları ve şebekesiz enerji projeleri
• Orta gerilimden beslenen alışveriş merkezleri ve büyük ticari yapılar
• Kojenerasyon tesisleri

Projelendirme adımları

1. İhtiyaç analizi: Toplam güç, yük profili, çalışma rejimi (standby veya prime) ve kritik yükler belirlenir.
2. Yapı seçimi: OG alternatörlü set veya 400 V set + yükseltici trafo yapısı, set sayısı ve yedeklilik düzeni belirlenir.
3. Pano ve koruma: Senkronizasyon, kesici ve koruma yapısı tesisin OG dağıtım sistemine göre tasarlanır.
4. Kurulum yeri: Setlerin kapalı alana, kabine veya konteynere yerleştirilmesi, yakıt sistemi ve egzoz çıkışı planlanır.
5. Test ve devreye alma: Her jeneratör sevkiyattan önce fabrikamızda tam yükte test edilir; sahada sistem testleriyle devreye alınır.

Teklif için gereken bilgiler

• Toplam güç ihtiyacı ve çalışma rejimi
• Tesisin orta gerilim seviyesi ve frekansı (50 Hz veya 60 Hz)
• Kaç set kullanılacağı ve şebekeyle paralel çalışma ihtiyacı
• Jeneratör ile OG dağıtım noktası arasındaki mesafe
• Kurulum yeri ve saha koşulları (ortam sıcaklığı, rakım)

Bu bilgilerle mühendislerimiz size uygun yapıyı hazırlar. Projeniz için teklif isteyin; kurulum için kurulum ve devreye alma, işletme dönemi için jeneratör servis hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.