Kojenerasyon (CHP) Sistemleri

Klasik elektrik üretiminde yakıttaki enerjinin büyük kısmı ısı olarak kaybolur. Kojenerasyon (CHP – combined heat and power) bu ısıyı geri kazanır: motorun egzoz ve soğutma suyu ısısı sıcak su, buhar veya proses ısısına dönüşür. Böylece aynı yakıttan hem elektrik hem ısı elde edilir ve toplam enerji verimi %90’a kadar yükselebilir.

Kojenerasyon sistemlerini projeye özel olarak tasarlıyoruz. Pano üretimi, otomasyon, mekanik tesisat, saha montajı, test ve devreye alma dâhil anahtar teslim sunuyoruz.

Kojenerasyon nasıl çalışır?

1. Elektrik üretimi: İçten yanmalı motor alternatörü çevirir ve elektrik üretir.
2. Soğutma suyu ısısının geri kazanımı: Motorun ceket suyu ısısı eşanjörle sıcak su devresine aktarılır.
3. Egzoz ısısının geri kazanımı: Egzoz gazı ısı geri kazanım eşanjöründen veya buhar kazanından geçirilir; sıcak su ya da buhar elde edilir.
4. Isının kullanımı: Geri kazanılan ısı ısınma, kullanım sıcak suyu, proses ısısı veya sera ısıtması için kullanılır.
5. Kontrol: Sistem, tesisin elektrik ve ısı yüküne göre otomatik çalışır; şebekeyle paralel veya şebekeden bağımsız çalışabilir.

Klasik üretim ve kojenerasyon

	Ayrı üretim (şebeke elektriği + kazan)	Kojenerasyon
Elektrik	Şebekeden alınır	Tesiste üretilir
Isı	Ayrı kazanda yakıt yakılarak üretilir	Motorun atık ısısından geri kazanılır
Toplam verim	Isı kayıpları nedeniyle düşük	%90’a kadar
Yakıt tüketimi	Elektrik ve ısı için ayrı ayrı	Tek yakıttan ikisi birlikte
Enerji güvenliği	Şebekeye bağlı	Şebekeyle paralel veya bağımsız çalışabilir

Gaz ve dizel motorlu kojenerasyon

Gaz motorlu sistemler: Doğal gaz, biyogaz ve diğer gaz yakıtlara uygun yapılar kurulabilir. Uzun yıllık çalışma saatine sahip ve gaz şebekesine erişimi olan tesisler için yaygın çözümdür.

Dizel kojenerasyon: Gaz şebekesinin olmadığı sahalarda dizel motorlu jeneratör setlerinin egzoz ve soğutma suyu ısısı da ısı geri kazanımıyla değerlendirilebilir. Uzak sahalar, maden ve şantiye kampları ile şebekesiz tesisler bu yapının tipik kullanıcılarıdır. Dizel motorlu setlerimizi ürün kataloğumuzdaki 10–4.125 kVA aralığından projenin elektrik yüküne göre seçiyoruz; sık kullanılan güçler için 250 kVA, 500 kVA, 1000 kVA ve 2000 kVA jeneratör sayfalarına bakabilirsiniz.

Gaz ve dizel motor arasındaki farkları doğalgazlı mı dizel mi jeneratör yazımızda karşılaştırdık.

Sistemin ana bileşenleri

• Motor–alternatör grubu: Elektriği üreten, tesisin elektrik yüküne göre seçilen set.
• Ceket suyu eşanjörü: Motor soğutma suyunun ısısını sıcak su devresine aktarır.
• Egzoz ısı eşanjörü veya buhar kazanı: Egzoz gazının ısısından sıcak su ya da buhar elde eder.
• Acil soğutucu: Isı ihtiyacı düştüğünde motorun soğutulmasını sürdürür.
• Kontrol ve senkronizasyon panosu: Elektrik ve ısı tarafını birlikte yönetir, şebekeyle paralel çalışmayı sağlar.

Kimler için uygun?

Elektrik ve ısıya birlikte, yıl boyu ihtiyaç duyan işletmeler:

• Sanayi tesisleri ve organize sanayi bölgelerindeki işletmeler (proses ısısı, buhar)
• Hastaneler ve sağlık kampüsleri (sıcak su, ısınma, sterilizasyon)
• Oteller ve alışveriş merkezleri (ısınma, kullanım sıcak suyu, havuz)
• Veri merkezleri (trijenerasyonla soğutma)
• Seralar (ısıtma; projeye göre egzoz gazının değerlendirilmesi)

Kojenerasyonun verimli olması için ısının düzenli olarak kullanılması gerekir. Isı ihtiyacı yılın yalnızca birkaç ayında olan tesislerde fizibilite, yıllık çalışma saatine göre değerlendirilir.

Sağladıkları

• Elektrik ve ısınma maliyetlerinde düşüş
• Atık ısının enerjiye dönüşmesi
• Aynı enerji için daha az yakıt ve daha düşük karbon emisyonu
• Şebekeden bağımsız ya da şebekeyle paralel çalışma
• Şebeke kesintilerinde tesisin enerji güvenliğinin artması

Şebekeyle paralel çalışma ve senkronizasyon

Kojenerasyon sistemleri çoğu zaman şebekeyle paralel çalışır: sistem tesisin elektrik ihtiyacının bir kısmını veya tamamını karşılar, eksik kalan kısım şebekeden alınır. Bunun için jeneratör ile şebeke arasında senkronizasyon panosu kullanılır. Birden fazla motorlu sistemlerde setler birbiriyle de senkron çalışır ve yük, ısı ihtiyacına göre setler arasında paylaştırılır. Büyük tesislerde sistem orta gerilim seviyesinde bağlanabilir.

Anahtar teslim proje adımları

1. Fizibilite: Elektrik ve ısı tüketim profili, yıllık çalışma saati ve yakıt maliyetleri incelenir.
2. Tasarım: Motor gücü, ısı geri kazanım ekipmanı, pano ve otomasyon yapısı belirlenir.
3. Üretim ve montaj: Pano üretimi, mekanik tesisat ve saha montajı yapılır.
4. Test ve devreye alma: Sistem elektrik ve ısı tarafıyla birlikte test edilip devreye alınır.
5. İşletme ve bakım: Periyodik bakım ve uzaktan izleme ile sistem sürekli takip edilir.

Teklif için gereken bilgiler

• Saatlik veya aylık elektrik tüketimi
• Isı ihtiyacı ve türü (sıcak su, buhar, proses ısısı)
• Yıllık çalışma saati ve kullanılacak yakıt
• Şebeke bağlantı koşulları ve mevcut ısıtma sistemi

Tesisinizin enerji profilini birlikte inceleyelim: teklif isteyin. Kurulum ve bakım için kurulum ve devreye alma ve jeneratör servis hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.