Pse shkarkohet bateria e gjeneratorit?

Edhe një gjenerator që testohet rregullisht mund të mos ndizet gjatë një ndërprerjeje reale për shkak të baterisë. Edhe kur karburanti dhe motori janë në gjendje të mirë, një bateri e dobësuar nuk mund ta rrotullojë motorinon e ndezjes me shpejtësi të mjaftueshme dhe grupi nuk ndizet.

Në terren, një pjesë e rëndësishme e ankesave “gjeneratori nuk u ndez” shkaktohet nga bateria dhe sistemi i ndezjes. Defekti i baterisë shpesh mund të zbulohet paraprakisht me matje të rregullta; megjithatë, në shumë objekte kjo matje nuk kryhet.

Pse shkarkohet bateria?

1. Karikuesi i baterisë mungon ose nuk funksionon. Ndërsa grupi pret, njësia e kontrollit, relétë dhe disa module tërheqin vazhdimisht një rrymë të vogël nga bateria. Nëse nuk ka një karikues baterie që e furnizon këtë rrymë nga rrjeti, bateria shkarkohet brenda ditësh ose javësh. Nëse karikuesi ekziston, por i ka rënë siguresa, është hequr nga priza ose është me defekt, rezultati është i njëjtë. Në terren ky është shkaku më i shpeshtë.

2. Tension i gabuar karikimi. Nëse karikuesi karikon me tension shumë të ulët, bateria nuk mbushet kurrë plotësisht dhe në pllaka fillon sulfatimi. Nëse karikon me tension shumë të lartë, bateria nxehet, humb ujë dhe jetëgjatësia e saj shkurtohet. Tensioni i karikimit duhet rregulluar sipas llojit të baterisë.

3. Temperatura. Jetëgjatësia e baterive plumb-acid shkurtohet dukshëm me temperaturën. Bateria që ndodhet brenda kabinës, pranë motorit ose në një kuti metalike nën diell jeton shumë më pak se bateria në një mjedis të freskët. I ftohti është një problem tjetër: rryma e ndezjes që mund të japë bateria bie, ndërsa motori rrotullohet më vështirë në të ftohtë. Shih ndezja e gjeneratorit në dimër.

4. Lidhje të lirshme ose të oksiduara. Depozitë e bardhë-jeshile te kokat e poleve, një terminal kablloje i lirshëm. Tensioni në qetësi duket normal, por në momentin e ndezjes, kur kalojnë qindra amper, në lidhje ndodh rënie e ndjeshme tensioni.

5. Ndezje të shkurtra. Nëse grupi ndizet një herë në muaj për disa minuta dhe fiket, alternatori i karikimit mund të mos e rikthejë energjinë e harxhuar nga motorino e ndezjes. Nëse nuk ka karikues, në çdo test bateria shkarkohet pak më shumë.

6. Mosha. Çdo bateri plaket. Edhe bateria pa mirëmbajtje ka një jetëgjatësi.

Si matet bateria?

Tensioni në qetësi (për bateri 12 V, vlera tipike):

Tensioni	Gjendja (përafërsisht)
12,6–12,8 V	Plotësisht e karikuar
~12,4 V	Pjesërisht e karikuar
~12,2 V	Gjysmë e karikuar
12,0 V e poshtë	Shkarkim i rëndë

Matja bëhet pas një kohe nga ndërprerja e karikimit. Kur karikuesi është i lidhur, tensioni duket i lartë dhe çorienton. Në sistemet 24 V vlerat janë dyfish; nëse dy bateri janë të lidhura në seri, secila matet veçmas.

Tensioni i ndezjes: Sa bie tensioni gjatë ndezjes? Në një sistem 12 V, rënia e tensionit gjatë ndezjes tipikisht nën 9,5–10 V tregon se bateria ose lidhjet janë dobësuar. Vlerat ndryshojnë sipas baterisë dhe motorinos së ndezjes.

Pajisja e testimit të baterisë: Pajisjet që kryejnë test përçueshmërie ose ngarkese e japin kapacitetin e ndezjes së baterisë me një numër. Ato tregojnë shumë më tepër se tensioni në qetësi.

Mosha: Mbi bateri shënohet data e prodhimit. Regjistrojeni.

Pse shkarkohet gjatë ndezjes?

Për të rrotulluar një motor dizel, motorino e ndezjes tërheq për një kohë të shkurtër qindra amper. Te motorët e mëdhenj kjo vlerë është edhe më e lartë. Rezistenca e brendshme e baterisë rritet me moshën dhe me sulfatimin. Sa më shumë rritet rezistenca e brendshme, aq më shumë bie tensioni në momentin e ndezjes. Nën një tension të caktuar, njësia e kontrollit mund të rinisë, solenoidi i karburantit mund të lëshojë ose motorino e ndezjes mund të mos arrijë rrotullimet e mjaftueshme. Rezultati është i njëjtë: grupi nuk ndizet. Prandaj gjendjen e baterisë e tregon më mirë rënia e tensionit në momentin e ndezjes. Disa njësi kontrolli e regjistrojnë këtë vlerë; nëse në historikun e alarmeve ka regjistrim “tension i ulët baterie” ose “ndezje e dështuar”, kontrolloni së pari baterinë.

Zgjedhja e duhur e baterisë

• Rryma e ndezjes (CCA) nuk duhet të jetë nën vlerën e kërkuar nga prodhuesi i motorit.
• Në zonat e ftohta preferohet një vlerë më e lartë CCA.
• Lloji i baterisë (me elektrolit të lëngshëm, AGM etj.) duhet të përputhet me cilësimin e karikuesit.
• Bateria duhet fiksuar fort, në mënyrë që të mbrohet nga dridhjet e grupit.

Kabllot e baterisë dhe tokëzimi

Kabllot janë po aq të rëndësishme sa bateria. Seksioni, gjatësia e kabllos së ndezjes dhe shtrëngimi i terminaleve ndikojnë drejtpërdrejt në rënien e tensionit në momentin e ndezjes. Nëse grupi i baterive është zhvendosur larg motorit, seksioni i kabllos duhet zmadhuar në përputhje me këtë. Duhet kontrolluar edhe lidhja negative (masë) midis bllokut të motorit dhe shasisë; një kabllo mase e lirshme e bën të duket të papërdorshme edhe një bateri në gjendje të mirë.

Gabime të shpeshta në terren

• Heqja e karikuesit nga priza. Pastrimi, rinovimi, pyetja “kush e vendosi këtë”. Bateria shkarkohet pas disa javësh.
• Kontrolli vetëm i tensionit në qetësi. Një bateri që tregon 12,6 V mund të bjerë gjatë ndezjes.
• Ndërrimi i vetëm një baterie. Nëse nga dy bateri të lidhura në seri njëra është e re dhe tjetra e vjetër, e vjetra konsumon edhe të renë. Zakonisht ndërrohen së bashku.
• Mospastrimi kurrë i kokave të poleve.
• Vënia në punë e grupit në bosh për disa minuta gjatë testit dhe fikja e tij. Një praktikë e keqe si për baterinë, ashtu edhe për motorin.

Lista e kontrollit

• A ekziston karikuesi i baterisë, a është i lidhur dhe a funksionon?
• A i përshtatet tensioni i karikimit llojit të baterisë?
• A maten dhe regjistrohen tensioni në qetësi dhe tensioni i ndezjes?
• A janë kokat e poleve të pastra dhe lidhjet të shtrënguara?
• A është regjistruar mosha e baterisë?
• A është mjedisi i baterisë tepër i nxehtë ose i ftohtë?
• Nëse ka monitorim në distancë, a është përcaktuar alarmi i tensionit të ulët të baterisë?

Në objektet e largëta, shikimi i tensionit të baterisë në distancë e zbulon problemin përpara se të ndodhë ndërprerja: monitorimi në distancë i gjeneratorit.

Hapi i radhës

Kontrolli i baterisë është një nga hapat e thjeshtë, por më të rëndësishëm të mirëmbajtjes periodike. Për hapat e tjerë shikoni faqet tona lista e kontrollit për mirëmbajtjen e gjeneratorit dhe mirëmbajtja periodike; për mbështetje na kontaktoni.