Moc standby, prime i continuous

Wartości standby, prime i continuous w katalogach agregatów to moce tego samego agregatu podane dla różnych warunków pracy. Standby to najwyższa moc wykorzystywana przez ograniczony czas podczas przerwy w zasilaniu; prime to moc, z jaką można pracować przy zmiennym obciążeniu bez limitu czasu; continuous to moc, z jaką można pracować bez ograniczenia czasu przy stałym obciążeniu. Aby wybrać właściwą wartość, trzeba wiedzieć, ile godzin w roku i przy jakim obciążeniu agregat będzie pracował.

Dlaczego podaje się kilka wartości mocy?

Moc, jaką może oddać silnik Diesla, zależy od tego, jak długo i przy jakim profilu obciążenia pracuje. Podczas krótkich przerw w zasilaniu silnik może pracować z wysoką mocą; w zespole, który ma pracować tysiące godzin w roku, ze względu na trwałość, okresy międzyobsługowe i niezawodność przyjmuje się niższą wartość. Definicje tych wartości zawiera międzynarodowa norma ISO 8528-1. Producenci podają w kartach katalogowych, którą definicję stosują.

Klasy mocy według ISO 8528-1

Moc awaryjna (ESP – Emergency Standby Power)

• Najwyższa moc wykorzystywana podczas przerwy w zasilaniu sieciowym lub w warunkach testowych, przy zmiennym obciążeniu.
• Roczny czas pracy jest ograniczony; norma określa go jako do 200 godzin rocznie.
• Przewiduje się, że średnie obciążenie w ciągu 24 godzin nie przekracza 70% wartości ESP, o ile producent nie określi inaczej.
• Przeciążenie nie jest dopuszczalne. Wartość standby należy traktować jako maksymalną moc, jaką może oddać agregat.

Typowe zastosowanie: zasilanie rezerwowe w miejscach z niezawodną siecią, takich jak szpitale, biura, budynki mieszkalne, hotele.

Moc podstawowa (PRP – Prime Rated Power)

• Najwyższa moc, którą można wykorzystywać przy zmiennym obciążeniu przy nieograniczonym rocznym czasie pracy.
• Przewiduje się, że średnie obciążenie w ciągu 24 godzin nie przekracza 70% wartości PRP, o ile producent nie określi inaczej.
• Wielu producentów, na podstawie zasad ISO 8528 i normy silnikowej ISO 3046, dopuszcza przy mocy prime przeciążenie 10% przez 1 godzinę w każdych 12 godzinach pracy. Dopuszczenie to nie jest jednakowe dla każdego silnika; dokładne warunki podane są w karcie katalogowej producenta.

Typowe zastosowanie: place budowy, kopalnie, rolnictwo, odległe obiekty bez sieci lub z zawodną siecią; agregaty wynajmowane.

Moc ciągła (COP – Continuous Operating Power)

• Moc, którą można wykorzystywać przy stałym obciążeniu przy nieograniczonym rocznym czasie pracy.
• Jest określana nie według wahań obciążenia, lecz dla ciągłej i stałej pracy; dlatego zwykle jest niższa nawet od mocy prime.

Typowe zastosowanie: elektrownie pracujące w podstawie obciążenia, ciągła produkcja równolegle z siecią, zastosowania zbliżone do kogeneracji.

Moc ograniczona czasowo (LTP – Limited-Time running Power)

Norma określa ponadto klasę LTP, którą można wykorzystywać przy stałym obciążeniu do 500 godzin rocznie. Jako wartość katalogowa występuje rzadziej niż ESP, PRP i COP.

Tabela porównawcza

Klasa	Rodzaj obciążenia	Czas roczny	Średnie obciążenie (24 godz.)	Przeciążenie
ESP (standby)	Zmienne	≤ 200 godzin	≤ 70% ESP*	Brak
PRP (prime)	Zmienne	Nieograniczony	≤ 70% PRP*	Zależnie od producenta, typowo 10% / 1 godz. / 12 godz.
LTP	Stałe	≤ 500 godzin	—	Brak
COP (continuous)	Stałe	Nieograniczony	100% COP	Brak

*O ile producent nie określi inaczej.

Stosunek mocy prime do standby w praktyce

Dla tego samego agregatu moc prime jest u większości producentów o około 10% niższa od mocy standby. Na przykład agregat o mocy standby 110 kVA daje zwykle około 100 kVA mocy prime. Proporcja ta nie jest regułą, lecz powszechną praktyką; może się różnić w zależności od silnika i producenta. Dokładne wartości należy zawsze odczytać z karty katalogowej produktu.

Według której wartości dokonać wyboru?

1. Ile godzin w roku będzie pracował agregat? Jeżeli będzie pracował tylko podczas przerw w zasilaniu przez kilkadziesiąt godzin, można przyjąć wartość standby.
2. Czy sieci nie ma wcale lub czy przerwy są częste? Jeżeli agregat jest głównym źródłem zasilania, należy go dobrać według wartości prime.
3. Czy obciążenie jest stałe, czy zmienne? W agregatach, które będą długo pracować przy stałym i wysokim obciążeniu, należy uwzględnić wartość continuous.
4. Według której wartości wykonano obliczenia mocy? Obciążenie szczytowe nie powinno przekraczać wartości wybranej klasy. Należy pamiętać, że przy mocy standby nie ma zapasu na przeciążenie.

Częsty błąd

Najczęstszym błędem jest dobór agregatu według wartości standby dla placu budowy lub obiektu, w którym agregat będzie pracował stale. W takim przypadku agregat przez cały okres eksploatacji pracuje na granicy projektowej; rośnie zapotrzebowanie na obsługę i ryzyko awarii. I odwrotnie: niepotrzebny dobór według wartości continuous w zespole przeznaczonym wyłącznie do zasilania rezerwowego również zwiększa nakłady inwestycyjne.

Następny krok

W tabelach technicznych na stronach naszych produktów wartości standby i prime podane są razem. Zapotrzebowanie można oszacować za pomocą narzędzia kalkulator mocy, a odpowiednie modele wyświetlić za pomocą wyszukiwarki agregatów. W razie wątpliwości, która klasa jest odpowiednia dla danego profilu użytkowania, prosimy o kontakt; ponadto nasz artykuł czym jest generator diesla podsumowuje podstawowe pojęcia.