İhracat İçin Jeneratör: 50 Hz, 60 Hz ve Gerilim Seçimi

Türkiye’den jeneratör satın alan bir yurt dışı alıcının ilk sorusu genellikle güç ve fiyattır. Oysa sahada sorun çıkaran ayrıntılar çoğunlukla başka yerdedir: yanlış frekans, uymayan gerilim, ortam sıcaklığı için hesaplanmamış güç ya da gümrükte eksik belge. Bu yazıda ihracat için sipariş edilen bir dizel jeneratörde baştan netleştirilmesi gereken başlıkları sırayla ele alıyoruz.

1. Frekans: 50 Hz mi, 60 Hz mi?

Dünyadaki elektrik şebekeleri iki frekansta çalışır. Avrupa, Afrika’nın büyük bölümü, Orta Doğu’nun çoğu, Orta Asya ve Kafkasya 50 Hz kullanır. Amerika kıtasının büyük bölümü, Suudi Arabistan ve bazı Asya ülkeleri ise 60 Hz kullanır. Bazı ülkelerde iki frekans bölgesel olarak birlikte bulunur.

Jeneratörde frekansı motor devri belirler:

• 50 Hz setler 1500 d/d ile çalışır.
• 60 Hz setler 1800 d/d ile çalışır.

Aynı motor 1800 d/d’de daha fazla güç verebilir, ancak alternatör ve soğutma sistemi de bu çalışma noktasına göre seçilmelidir. Bu nedenle 60 Hz set, 50 Hz modelin basitçe devri artırılmış hâli olarak düşünülmemelidir. 60 Hz modellerimiz, model kodunun sonundaki -60 HZ ekiyle ayrılır ve ayrı veri sayfasıyla sunulur. Konunun teknik ayrıntısı için 50 Hz ve 60 Hz jeneratör farkı yazımıza, modeller için 60 Hz jeneratörler sayfasına bakabilirsiniz.

2. Gerilim ve bağlantı şekli

Frekans doğru olsa bile gerilim uymazsa set tesise bağlanamaz. Siparişte şu bilgiler net olmalıdır:

Bilgi	Örnek değerler
Faz-faz / faz-nötr gerilim	400/230 V, 380/220 V, 415/240 V, 440 V, 480/277 V
Faz sayısı	Üç faz (yaygın), tek faz (küçük güçler)
Nötr ihtiyacı	4 telli (nötrlü) veya 3 telli sistem
Topraklama sistemi	TN-S, TN-C-S, TT, IT

Alternatör sargısı ve bağlantısı bu değerlere göre seçilir; bazı alternatörler farklı gerilimlere yeniden bağlanabilir, bazıları bağlanamaz. Topraklama sistemi, ATS panosunun 3 veya 4 kutuplu seçilmesini de belirler.

3. Ortam koşulları: sıcaklık, rakım, nem

Veri sayfasındaki güç değerleri standart referans koşullarına göredir. Ortam sıcaklığı yüksek veya rakım fazla olan bölgelerde motor ve alternatör güçten düşer. Körfez ülkelerinde 50 °C’ye yaklaşan yaz sıcaklıkları, Orta Asya ve Kafkasya’da yüksek rakımlı sahalar bu açıdan tipik örneklerdir.

• Güç kaybı, motor üreticisinin düşüm (derating) tablolarıyla hesaplanır. Ayrıntılar için sıcaklık ve rakımda güç kaybı yazımıza bakın.
• Çok sıcak bölgelerde yüksek ortam sıcaklığına uygun radyatör seçilir.
• Soğuk iklimlerde motor blok ısıtıcısı önemlidir; setlerimizde motor blok ısıtıcısı ve otomatik akü şarj redresörü standarttır.
• Nemli ve tuzlu kıyı bölgelerinde kabin boyası ve alternatör koruması ayrıca değerlendirilmelidir.

4. Kontrol paneli ve haberleşme

Kontrol cihazının menü dili ve haberleşme özellikleri, sahadaki işletme ekibinin seti doğru kullanması için önemlidir. Siparişte şunları belirtin:

• Kontrol cihazı marka tercihi (gamımızda Datakom, Deep Sea ve ComAp gibi seçenekler bulunur; ayrıntılar kontrol cihazları sayfasında)
• Uzaktan izleme ihtiyacı (GSM, Ethernet, RS485)
• Otomatik çalışma için ATS panosu gerekip gerekmediği
• Birden fazla set paralel çalışacaksa senkronizasyon gereksinimi

5. Yakıt kalitesi

Bazı pazarlarda dizel yakıtın kükürt ve su içeriği yüksek olabilir. Yakıt kalitesinin düşük olduğu bölgelerde su ayırıcılı ön filtre, daha sık filtre değişimi ve uygun motor seçimi önem kazanır. Emisyon sınıfı yüksek motorlar düşük kükürtlü yakıt gerektirebilir; bu konu Stage emisyon sınıfları yazımızda ele alınıyor.

6. Belgeler ve gümrük

İhracatta belgelerin baştan doğru hazırlanması, sevkiyatın gümrükte beklememesi için gereklidir:

• Menşe belgesi: İhracat sevkiyatlarında düzenlenir.
• A.TR dolaşım belgesi: Avrupa Birliği ülkelerine yapılan sevkiyatlarda düzenlenir; gümrük birliği kapsamında alıcı gümrük vergisi ödemez.
• EUR.1: Türkiye ile serbest ticaret anlaşması bulunan ülkelerde tercihli menşe için düzenlenebilir.
• Uygunluk belgeleri: Hedef pazarın istediği uygunluk belgeleri (EAC, SASO/SABER, ESMA vb.) temin edilebilir.
• Firma belgeleri: ISO 9001 · CE · TSE-HYB.
• Teknik dosya: Veri sayfası, kullanım ve bakım kılavuzu, test raporu, elektrik şemaları.

Satın alma sürecinin adımları için ihracat süreci sayfamızı inceleyebilirsiniz.

7. Yedek parça ve bakım

Set kurulduktan sonra ilk ihtiyaç, filtreler ve sarf malzemeleridir. Siparişle birlikte ilk bakım setini (yağ, yakıt ve hava filtreleri) almak, sahada parça aramayı önler. Sonraki ihtiyaçlar için yedek parça temini sayfamıza bakabilirsiniz.

Sipariş öncesi kontrol listesi

• Frekans (50/60 Hz) ve gerilim tesisin elektrik projesiyle teyit edildi mi?
• Faz sayısı, nötr ve topraklama sistemi belirtildi mi?
• En yüksek ortam sıcaklığı ve rakım için güç kontrol edildi mi?
• Kontrol cihazı, uzaktan izleme ve ATS ihtiyacı yazıldı mı?
• Hedef ülkenin istediği belgeler listelendi mi?
• İlk bakım için sarf malzemeleri siparişe eklendi mi?

Bu bilgileri teklif talebinizle birlikte iletirseniz, setin frekans, gerilim ve donanımını baştan doğru belirleyebiliriz. Hizmet verdiğimiz pazarlar için ihracat sayfamıza bakabilirsiniz.