Şantiye Jeneratörü Nasıl Seçilir?

Bir inşaat projesinde elektrik ihtiyacı sabit değildir. Temel kazısında birkaç pompa ve aydınlatma yeterliyken, kaba inşaat aşamasında kule vinç, beton pompası ve kaynak makineleri devreye girer; ince işlerde ise yük azalır ama çalışma süresi uzar. Doğru şantiye jeneratörü, bu değişen yük profilini karşılayan, sahada kolayca taşınabilen ve zorlu koşullarda bakımsız günler geçirebilen settir. Aşağıda seçim sırasında sorulması gereken soruları sırayla ele alıyoruz.

1. Yükleri inşaat aşamalarına göre ayırın

Tek bir toplam güç yerine, her aşamanın en yoğun anını ayrı ayrı düşünün:

Aşama	Tipik yükler	Dikkat edilecek nokta
Hafriyat ve temel	Drenaj pompaları, aydınlatma, saha ofisi	Pompaların kalkış akımı
Kaba inşaat	Kule vinç, beton pompası, vibratör, kaynak makineleri	Vincin aynı anda kaldırma ve dönme yükü
İnce işler	El aletleri, kompresör, ısıtıcı, aydınlatma	Uzun çalışma süresi, düşük yük
Şantiye kampı	Konteyner ofisler, yatakhane, yemekhane, klima	Gece boyunca kesintisiz çalışma

Kule vinçler ve beton pompaları jeneratörün kalkış kapasitesini en çok zorlayan yüklerdir. Vinç üreticileri genellikle önerilen minimum jeneratör gücünü kullanım kılavuzunda belirtir; bu değer kontrol edilmeden yalnız motor güçleri toplanırsa set küçük seçilebilir. Motorlu yüklerin kalkış hesabı için elektrik motoru için jeneratör gücü yazımıza bakabilirsiniz.

2. Kaynak makineleri ve el aletleri

Şantiyede çok sayıda tek fazlı alet ve kaynak makinesi kullanılır. Bunlar üç fazlı jeneratörün fazlarına dengesiz dağılırsa bir faz aşırı yüklenirken diğerleri boş kalır. Pratik öneriler:

• Tek fazlı yükleri dağıtım panosunda üç faza mümkün olduğunca eşit bölün.
• İnvertörlü kaynak makineleri jeneratörle genellikle iyi çalışır, ancak çok sayıda olduğunda harmonik etkisi değerlendirilmelidir.
• Fazlar arasında belirgin dengesizlik bekleniyorsa alternatör gücü buna göre seçilmelidir.

3. Taşıma şekli: römorklu, kızaklı veya kabinli

Şantiye jeneratörü, projenin sonunda bir sonraki sahaya taşınır. Taşıma şekli bu nedenle güç kadar önemlidir:

• Römorklu setler, sık yer değiştiren sahalar ve yol yapım işleri için uygundur. Römorkları kendi tesisimizde üretiyoruz ve gamımızdaki her güçte set römorklu olarak hazırlanabilir. Ayrıntılar için römorklu jeneratör sayfamıza bakın.
• Kabinli (ses yalıtımlı) setler toz, yağmur ve darbeye karşı motoru korur. Konut bölgesine yakın şantiyelerde gürültü şikâyetlerini azaltır.
• Kaldırma noktaları ve forklift cepleri olan bir şase, vinçle veya forkliftle güvenli yüklemeyi sağlar.

4. Yakıt: ikmal sıklığını baştan planlayın

Şantiyede jeneratörün durmasının en yaygın nedeni arıza değil, yakıtın bitmesidir. Seçim sırasında şunları netleştirin:

• Set günde kaç saat ve ortalama hangi yükte çalışacak?
• Yakıt kaç günde bir getirilebilecek?
• Dahili tank yeterli mi, yoksa ek bir dış tank gerekiyor mu?

Tank kapasitesinin nasıl hesaplanacağını jeneratör yakıt tankı hesabı yazımızda örnekle anlattık. Şantiyelerde yakıta su ve tortu karışması sık görüldüğünden su ayırıcılı ön filtre ve düzenli tank dibi tahliyesi faydalıdır.

5. Saha koşulları: toz, sıcaklık, soğuk

• Toz: Hava filtresi şantiye ortamında normalden çok daha hızlı tıkanır. Filtre kontrol aralığını kısaltın; mümkünse kirlilik göstergeli filtre kullanın.
• Sıcaklık: Yaz aylarında güneş altında çalışan bir kabinin içi ısınır. Radyatörün önü ve kabin hava girişleri malzeme yığınlarıyla kapatılmamalıdır.
• Soğuk: Kış şantiyelerinde motor blok ısıtıcısı ve şarj redresörü kolay ilk çalıştırma için önemlidir; setlerimizde ikisi de standarttır. Ayrıntılar için kışın jeneratör çalıştırma yazımıza bakın.

6. Elektrik güvenliği

Şantiye, elektrik kazaları açısından riskli bir çalışma ortamıdır. Jeneratör tarafında şu önlemler zorunlu kabul edilmelidir:

• Setin ve dağıtım panolarının topraklanması ve topraklama direncinin ölçülmesi
• Çıkış devrelerinde kaçak akım koruması
• Kabloların araç geçiş yollarından korunarak geçirilmesi
• Acil durdurma butonunun kolay erişilebilir olması

Topraklama ile ilgili ayrıntılar jeneratör topraklaması yazımızda yer alıyor. Kurallar için yürürlükteki iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı esas alınmalıdır.

7. Satın almak mı, kiralamak mı?

Tek bir projeyle sınırlı, birkaç haftalık ihtiyaçlarda kiralama genellikle daha mantıklıdır. Türkiye’de 30–1000 kVA aralığında günlük, haftalık, aylık ve uzun dönem jeneratör kiralama hizmeti veriyoruz. Firmanız yıl boyunca birden fazla şantiye yürütüyorsa, setin yıllık çalışma saati ve bakım organizasyonu ile birlikte satın alma seçeneği değerlendirilmelidir. Karşılaştırma için kiralamak mı, satın almak mı? yazımız yol gösterir.

Kısa kontrol listesi

• Her inşaat aşamasının en yoğun yükü ayrı ayrı belirlendi mi?
• Kule vinç ve beton pompası için üreticinin önerdiği jeneratör gücü kontrol edildi mi?
• Set römorklu mu olacak, vinçle mi taşınacak?
• Yakıt ikmal aralığı ve tank kapasitesi uyumlu mu?
• Topraklama ve kaçak akım koruması planlandı mı?

Şantiyenizin yük listesini ve süresini iletirseniz uygun güç, taşıma şekli ve tank seçeneğini birlikte belirleyebiliriz. Gece çalışmaları için ışık kulelerimize de göz atabilirsiniz.