Zdalny monitoring agregatów

W agregatach bez zdalnego monitoringu, nawet jeśli agregat pracuje bez zarzutu, paliwo może się skończyć, ponieważ nikt nie śledzi jego poziomu, a agregat się zatrzyma; zauważa się to dopiero po przyjeździe na miejsce. W obiektach bezobsługowych, takich jak stacje bazowe, ryzyko to jest szczególnie wysokie.

Zdalny monitoring zapewnia natychmiastowe powiadamianie o sytuacjach takich jak niski poziom paliwa, słaby akumulator lub agregat, który nie jest w trybie automatycznym. Na budowach, w telekomunikacji, przy nawadnianiu rolniczym i w rozproszonych sieciach oddziałów pozwala to uniknąć niepotrzebnych wyjazdów serwisowych i nieplanowanych przerw w zasilaniu.

Jak buduje się system?

System składa się z trzech elementów:

1. Sterownik: mózg agregatu. Mierzy wartości silnika i prądnicy oraz generuje alarmy. Powinien mieć port komunikacyjny (RS485, Ethernet, USB) lub wbudowany modem.
2. Łącze: modem GSM/4G, Ethernet, w niektórych odległych lokalizacjach łącze satelitarne. Wewnątrz obiektu natomiast połączenie z systemem zarządzania budynkiem (BMS) lub SCADA za pomocą Modbus RTU/TCP lub podobnego protokołu.
3. Interfejs: oprogramowanie komputerowe producenta sterownika, portal internetowy, aplikacja mobilna lub własny system obiektu. Alarmy przychodzą SMS-em, e-mailem lub jako powiadomienie w aplikacji.

Wiele popularnych sterowników obsługuje te opcje bezpośrednio lub za pomocą dodatkowego modułu. To, która opcja jest odpowiednia, zależy od możliwości łączności na miejscu i liczby monitorowanych agregatów.

Co monitorować?

Wartość	Dlaczego jest ważna?
Stan pracy i tryb	Czy agregat jest w trybie automatycznym? Czy przez pomyłkę pozostawiono go w trybie ręcznym lub wyłączonym?
Alarmy i awarie	Pokazują, dlaczego agregat się zatrzymał, jeszcze przed wyjazdem na miejsce
Poziom paliwa	Najbardziej krytyczna wartość w odległych lokalizacjach; na jej podstawie planuje się dostawy
Napięcie akumulatora	Słaby akumulator jest jedną z głównych przyczyn nieuruchomienia
Licznik godzin pracy	Określa termin konserwacji
Ciśnienie oleju, temperatura płynu chłodzącego	Stan silnika; śledzenie trendów
Napięcie, częstotliwość, prąd, kW	Jakie jest obciążenie i czy agregat jest przeciążony
Stan sieci, położenie SZR/ATS	Kiedy nastąpiła przerwa w zasilaniu i czy agregat przejął obciążenie?

Prawidłowe ustawienie alarmów

Najsłabszym ogniwem zdalnego monitoringu są ustawienia alarmów. Jeśli wszystko generuje alarm, nikt na nie nie patrzy. Jeśli nic nie generuje alarmu, system zainstalowano na próżno.

• Rozróżnienie ostrzeżenia i awarii: „Paliwo 30%” to ostrzeżenie, „zatrzymanie z powodu niskiego ciśnienia oleju” to awaria. Mogą trafiać do różnych osób różnymi kanałami.
• Próg paliwa: ustawia się go według czasu dostawy. Jeśli paliwo dociera w ciągu kilku dni, próg ustawia się odpowiednio wyżej.
• Alarm „nie w trybie automatycznym”: jeden z najbardziej przydatnych alarmów w praktyce. Po konserwacji agregat bywa pozostawiony w trybie ręcznym.
• Do kogo trafi alarm? Czy lista dyżurów jest aktualna? Jeśli alarm trafia na telefon osoby, która już nie pracuje w firmie, system nie działa.
• Ostrzeżenie o kradzieży: nietypowy spadek poziomu paliwa w krótkim czasie może wskazywać na kradzież paliwa.

W budynku czy w odległej lokalizacji?

Te dwa scenariusze różnią się od siebie. W obiektach takich jak szpital, centrum handlowe czy zakład produkcyjny agregat jest najczęściej podłączony do własnego systemu zarządzania budynkiem. Dział techniczny monitoruje klimatyzację, pompy i agregat na jednym ekranie. W tym przypadku może wystarczyć otwarty protokół, taki jak Modbus, i prawidłowa lista adresów; połączenie z internetem może nie być potrzebne.

W rozproszonych lokalizacjach, takich jak stacje telekomunikacyjne, pompy nawadniające, budowy czy agregaty wynajmowane, każdy agregat wysyła dane do chmury przez własny modem. Dziesiątki agregatów są widoczne na jednej mapie. Na pierwszy plan wysuwają się tu zasięg sieci komórkowej, koszt pakietu danych, poziom paliwa i ostrzeżenie o kradzieży. Przy słabym zasięgu należy wypróbować antenę zewnętrzną lub innego operatora.

Konserwacja na podstawie danych

Jeśli licznik godzin pracy jest widoczny zdalnie, konserwację planuje się według rzeczywistego użytkowania, a nie kalendarza. Powolny wzrost temperatury płynu chłodzącego na przestrzeni miesięcy może wskazać zanieczyszczenie chłodnicy, zanim dojdzie do awarii. Zakres konserwacji opisano na stronie konserwacja okresowa.

Raport z przerwy w zasilaniu

Dobrze skonfigurowany system monitoringu po każdej przerwie w zasilaniu przedstawia krótki przebieg zdarzeń: o której godzinie zanikła sieć, po ilu sekundach uruchomił się agregat, w której sekundzie SZR/ATS przełączył obciążenie, jakie było obciążenie, kiedy powróciła sieć, ile minut trwało chłodzenie agregatu. Zapisy te dostarczają konkretnych informacji zarówno zespołowi serwisowemu, jak i kierownictwu. Powtarzające się krótkie przerwy, wzrost obciążenia lub wydłużający się czas uruchamiania zostają zauważone przed poważną awarią.

Cyberbezpieczeństwo

Sterownik udostępniony w internecie to drzwi otwarte do internetu.

• Należy zmienić hasła domyślne.
• W miarę możliwości należy stosować szyfrowane połączenie (VPN lub bezpieczną usługę chmurową producenta). Nie należy wystawiać urządzenia bezpośrednio do otwartego internetu.
• Uprawnienie do zdalnego uruchamiania/zatrzymywania należy nadawać ograniczonej liczbie osób.
• Należy śledzić aktualizacje oprogramowania i oprogramowania układowego.

Zdalne uruchamianie jest również kwestią bezpieczeństwa pracy. Podczas konserwacji na miejscu nie może być możliwości zdalnego uruchomienia agregatu. Na czas konserwacji agregat przełącza się w położenie „wyłączony” i blokuje.

Częste błędy w praktyce

• Wygasła karta SIM. System od miesięcy nie wysyła danych i nikt tego nie zauważył.
• Antena wewnątrz obudowy. Metalowa obudowa tłumi sygnał. Antenę należy wyprowadzić na zewnątrz.
• Czujnik paliwa nie został skalibrowany. Na ekranie 60%, w zbiorniku 20%.
• Lista alarmowa nigdy nie była testowana. Przy pierwszym rzeczywistym alarmie do nikogo nie trafia wiadomość.
• Dane są, ale nikt ich nie przegląda. Portal uruchomiono, ale nie wyznaczono osoby odpowiedzialnej.

Lista kontrolna

• Czy sterownik obsługuje komunikację?
• Jakie łącze jest dostępne na miejscu: GSM/4G, Ethernet, BMS?
• Czy czujnik poziomu paliwa jest zamontowany i skalibrowany?
• Do kogo i jakim kanałem trafiają ostrzeżenia i alarmy awarii?
• Czy zdefiniowano alarm „nie w trybie automatycznym”?
• Czy hasła zostały zmienione, czy połączenie jest szyfrowane?
• Kto ma uprawnienia do zdalnych poleceń?
• Czy łańcuch alarmowy jest testowany raz w miesiącu?

Następny krok

Zdalny monitoring daje najlepsze rezultaty, gdy planuje się go razem z SZR/ATS i sterowaniem agregatem. Zob. czym jest SZR/ATS oraz agregat dla telekomunikacji. W sprawie Państwa projektu prosimy o kontakt.