Jeneratör Teknik Şartnamesi Nasıl Hazırlanır?

Teknik şartname, jeneratörden ne beklendiğini yazılı hale getiren belgedir. İyi hazırlanmış bir şartname, farklı tedarikçilerden gelen tekliflerin aynı temelde karşılaştırılmasını sağlar, teslimde neyin kontrol edileceğini belirler ve sonradan çıkabilecek anlaşmazlıkları önler. Eksik bir şartname ise birbirine benzemeyen tekliflerin karşılaştırılmasına ve sahada sürprizlere yol açar.

Bu yazıda bir dizel jeneratör şartnamesinde hangi başlıkların yer alması gerektiğini sırayla ele alıyoruz. Liste; fabrika, hastane, konut sitesi veya ihale projeleri için temel bir çerçeve olarak kullanılabilir.

1. Kullanım amacı ve çalışma şekli

Şartname, jeneratörün ne için kullanılacağını açıklayan kısa bir bölümle başlamalıdır:

• Jeneratör yedek güç mü (şebeke kesildiğinde çalışır), ana güç kaynağı mı?
• Yılda tahmini kaç saat çalışacak, kesintiler genellikle ne kadar sürüyor?
• Hangi yükleri besleyecek: tesisin tamamı mı, kritik yükler mi?

Bu bilgi güç sınıfının doğru seçilmesini sağlar. Yedek güç için standby, uzun süreli veya sürekli çalışma için prime güç esas alınır. Tanımlar için standby, prime ve continuous güç farkı yazımıza bakın.

2. Güç ve elektriksel değerler

Madde	Örnek ifade
Güç	… kVA standby (veya prime), 0,8 güç faktöründe
Gerilim ve frekans	400/230 V, 50 Hz
Faz	3 faz + nötr
Kalkış yükü	En büyük motor … kW, kalkış yöntemi (direkt, yıldız-üçgen, soft starter, frekans konvertörü)
Özel yükler	UPS, frekans konvertörü, asansör gibi yükler varsa güçleri

Güç değerini bilmiyorsanız önce jeneratör kaç kVA olmalı yazımızdaki yöntemle veya güç hesaplama aracıyla hesaplayın. Gücü kVA olarak yazmak ve güç faktörünü belirtmek, kW ve kVA karışıklığını önler; karşılıklar için kW jeneratör sayfasındaki tabloya bakabilirsiniz.

3. Ortam ve kurulum koşulları

Jeneratörün etiket gücü belirli referans koşullarında geçerlidir. Şartnamede şu bilgiler yer almalıdır:

• Kurulum yerinin rakımı ve en yüksek ortam sıcaklığı
• Jeneratör iç mekâna (jeneratör odası) mı, dış ortama mı kurulacak?
• Toz, nem, deniz havası gibi özel koşullar
• Ses sınırı varsa: kaç metrede kaç dB(A) olduğu (ölçüm mesafesi yazılmayan bir dB değeri karşılaştırılamaz)

Sıcaklık ve rakım etkisi için sıcaklık ve rakımda jeneratör güç kaybı, ses değerlerini doğru yazmak için sessiz jeneratör seçimi yazılarımıza bakabilirsiniz.

4. Motor ve alternatör

Motor için marka yazmak yerine teknik değerleri tanımlamak daha fazla teklif almayı sağlar. Marka önemliyse kabul edilen markaları listeleyin.

• Motor: Dizel, 4 zamanlı; devir (50 Hz için 1500 d/d); su soğutmalı; elektronik veya mekanik governor; gerekiyorsa emisyon seviyesi
• Alternatör: Fırçasız, kendinden uyartımlı; AVR ile gerilim regülasyonu; koruma sınıfı ve yalıtım sınıfı
• Yedek parça ve servis: Kurulum bölgesinde servis ve parça erişimi

Marka seçenekleri için jeneratör motor markaları karşılaştırması ve alternatör markaları karşılaştırması yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

5. Gövde, kabin ve şase

• Gövde tipi: kabinli (ses yalıtımlı), açık tip veya konteyner
• Kabin malzemesi, boya ve kapak kilitleri
• Şase altı yakıt tankı ve sızıntı tavası ihtiyacı
• Titreşim takozları

Hangi gövde tipinin uygun olduğuna karar vermek için kabinli mi, açık tip mi jeneratör yazımıza bakın.

6. Kontrol paneli, ATS ve izleme

• Otomatik kontrol ünitesi: ölçülecek değerler, alarm ve koruma fonksiyonları
• Şebeke kesintisinde otomatik devreye girme için ATS: akım değeri ve kutup sayısı
• Birden fazla set varsa senkronizasyon ve yük paylaşımı
• Uzaktan izleme: GSM/4G, Ethernet veya Modbus haberleşmesi

Ayrıntılar için ATS nedir ve jeneratör uzaktan izleme yazılarımıza bakın.

7. Yakıt sistemi

Hedeflenen kesintisiz çalışma süresini saat olarak yazın; tank hacmi buna göre hesaplanır. Harici ana depo veya günlük tank gerekiyorsa şartnamede belirtin. Hesap yöntemi jeneratör yakıt tankı hesabı yazımızda.

8. Test, teslim ve belgeler

• Fabrika testi: Teslimden önce tam yük testi yapılması ve test raporunun teslim edilmesi
• Saha testi: Kurulum sonrası ilk çalıştırma ve gerekiyorsa yük testi; ayrıntı için yük bankası testi nedir
• Belgeler: Teknik veri sayfası, elektrik şemaları, kullanım ve bakım kılavuzları
• Kapsam: Nakliye, indirme, kurulum, ilk çalıştırma ve eğitimin kime ait olduğu

9. Garanti ve servis

Garanti süresi ve başlangıç tarihi (teslim veya ilk çalıştırma), saat sınırı, periyodik bakım koşulları ve arıza müdahale süresi açıkça yazılmalıdır.

Sık yapılan hatalar

• Gücü yalnız kW veya yalnız kVA yazıp güç sınıfını belirtmemek
• dB(A) değerini ölçüm mesafesi olmadan istemek
• Tek bir model kodunu şartnameye kopyalamak
• Kurulum yeri koşullarını (sıcaklık, rakım, iç/dış mekân) atlamak
• Test ve teslim şartlarını yazmamak

Sonraki adım

Terex Diesel, Tuzla’daki tesisinde 10–4.125 kVA arasında 600’den fazla dizel jeneratör modeli üretir; her set sevkiyattan önce tam yük altında test edilir. Şartnamenizi veya yük bilgilerinizi iletirseniz uygun modeli ve donanımı birlikte belirleyip yazılı teklif hazırlayabiliriz. Fiyatı belirleyen etkenler için dizel jeneratör fiyatları sayfamıza bakabilir, teklif için bize ulaşabilirsiniz.