UPS və generatorun birgə istifadəsi

UPS və generator birlikdə istifadə edildikdə generatorun qidalanması UPS ilə uyğun olmalıdır. Generatorun tezliyi UPS-in tolerantlığından kənarda dəyişərsə, UPS yenidən akkumulyatora keçir; akkumulyator müddəti (məsələn, 5 dəqiqə) başa çatdıqda generator işləsə belə yüklər sönür.

Buna görə UPS və generatorun ayrı-ayrılıqda uyğun olması kifayət deyil. UPS kəsilməni sıfır saniyədə qarşılayır, lakin akkumulyator müddəti məhduddur. Generator saatlarla enerji verir, lakin onun işə qoşulması adətən 10–15 saniyə çəkir. Onlar birlikdə işləyəcəksə, generator UPS-ə görə ölçüləndirilməli və tənzimləmələr bir-birinə uyğunlaşdırılmalıdır.

Sistem necə işləyir?

1. Şəbəkə kəsilir. UPS gecikmədən akkumulyatora keçir.
2. ATS paneli kəsilməni aşkar edir, generatoru işə salır.
3. Generatorun gərginliyi və tezliyi sabitləşir. ATS yükü generatora ötürür.
4. UPS düzləndiricisi tədricən generator qidalanmasına keçir. Akkumulyatorun doldurulması başlayır.
5. Şəbəkə bərpa olunduqda ATS yükü şəbəkəyə ötürür. UPS fasiləsiz işini davam etdirir.

Akkumulyator müddəti nə qədər olmalıdır?

Nəzəri olaraq bir neçə saniyə kifayətdir. Praktikada isə kifayət etmir. Generatorun ilk işəsalma cəhdi uğursuz ola bilər; idarəetmə paneli ikinci, üçüncü cəhdi edir. Siqnal yaranarsa, kiminsə müdaxilə etməsi lazımdır. Buna görə layihələrdə adətən bir neçə dəqiqədən 10–15 dəqiqəyə qədər akkumulyator müddəti seçilir. Kritik obyektlərdə hədəf müddət layihənin texniki tapşırığında yazılır.

UPS üçün generator neçə kVA olmalıdır?

UPS generator üçün adi yük deyil. Hesablamaya bunlar daxildir:

• UPS-in qidalandırdığı yük.
• UPS itkiləri: Düzləndiricinin və invertorun f.i.ə.
• Akkumulyatorun doldurulma gücü: Kəsilmədən sonra boşalmış akkumulyatorlar doldurularkən UPS-in girişi nəzərəçarpacaq dərəcədə artır. Ən çox unudulan bənd budur.
• Harmoniklər: Düzləndirici qeyri-xətti cərəyan çəkir. Alternatorun empedansı şəbəkəninkindən yüksəkdir. Eyni harmonik cərəyan generatorda daha çox gərginlik təhrifi yaradır.

Düzləndiricinin tipinə görə geniş qəbul olunmuş təxmini nisbətlər:

UPS düzləndiricisinin tipi	Giriş cərəyanının harmonikləri (THDi, tipik)	Generator / UPS gücü (təxminən)
IGBT (aktiv) düzləndirici	< 5%	1,25–1,5 ×
12 impulslu tiristor + filtr	~10%	~1,5 ×
6 impulslu tiristor, filtrsiz	~25–35%	2 × və ya daha çox

Nümunə: 200 kVA IGBT düzləndiricili UPS üçün ilkin seçimdə təxminən 250–300 kVA generator nəzərdə tutulur. Eyni gücdə köhnə tip 6 impulslu UPS-də bu göstərici 400 kVA və yuxarı ola bilər. Nisbətlər ilkin seçim üçündür; son qərar UPS və generator istehsalçılarının məlumatları ilə verilir. UPS-dən başqa yüklər (kondisioner, işıqlandırma, nasos) ayrıca əlavə edilir; bax: generator neçə kVA olmalıdır və güc hesablama.

Sahədə tez-tez rast gəlinən problemlər

UPS generatorla işləyərkən akkumulyatora keçir. Generatora yük qoşulduqda tezlik qısa müddət düşür. UPS-in giriş tolerantlığı dar tənzimlənibsə, o bunu “keyfiyyətsiz şəbəkə” kimi qəbul edir və akkumulyatora qayıdır. Həll: UPS-in giriş tezliyi tolerantlığını və bypass sinxronizasiya pəncərəsini generatora uyğun genişləndirmək, generatorda elektron sürət tənzimləyicisindən istifadə etmək. Girişdəki ssenarinin ən çox rast gəlinən səbəbi budur.

Bütün yük eyni vaxtda qoşulur. UPS düzləndiricisi yükü bir dəfəyə götürərsə, generatorda kəskin gərginlik və tezlik enişi yaranır. Həll: düzləndiricinin yükü bir neçə saniyə ərzində mərhələli götürməsi (walk-in / soft start). Bir neçə UPS varsa, keçidləri bir neçə saniyə fasilə ilə ardıcıl təşkil etmək.

Aşağı yükdə gərginlik dəyişkəndir. Bəzi UPS-lərin giriş filtrləri aşağı yükdə tutum xarakterli (qabaqlayan) reaktiv güc yaradır. Alternatorlar tutum xarakterli yükdə məhdud işləyə bilər; AVR qeyri-sabit ola bilər. Həll: filtrlərin yüklə birlikdə işə qoşulması, alternatorun tutum əyrisinin yoxlanılması.

Gərginliyin dalğa forması təhrif olunub. Harmoniklərin üstünlük təşkil etdiyi yüklərdə alternator seçimi vacibdir. Daimi maqnitli təhrik (PMG) və ya əlavə təhrik sistemi AVR-in bu yüklərdə sabit işləməsinə kömək edir.

Sınaq: kəsilməni təqlid edin

UPS–generator sistemi yalnız real kəsilmə ilə sınanır. Generatoru yüksüz işlətmək və ya UPS-in akkumulyator sınağını ayrıca aparmaq kifayət etmir. Tövsiyə olunan yol: uyğun vaxtda şəbəkə açarını açmaq və zənciri əvvəldən axıradək izləmək. UPS akkumulyatora keçdimi? ATS neçə saniyəyə yükü ötürdü? UPS generator qidalanmasını qəbul etdimi, yoxsa akkumulyatorda qaldı? Akkumulyatorun doldurulması başladıqda generatorun yükü necə dəyişdi? Şəbəkə bərpa olunduqda geri keçid problemsiz oldumu? Bu suallardan birinin cavabı “bilmirik”dirsə, sistem hələ sınaqdan keçirilməyib deməkdir. Sınaq zamanı gərginlik, tezlik və UPS siqnal qeydləri yazılmalıdır.

Harada rast gəlinir?

• Məlumat mərkəzləri: serverlər üçün UPS, uzunmüddətli qidalanma üçün adətən ehtiyatlı generator.
• Xəstəxanalar: tibbi cihazlar və informasiya sistemləri üçün UPS, bütün obyekt üçün generator.
• Telekommunikasiya, bank sektoru, sənaye idarəetmə və təhlükəsizlik sistemləri.

Yoxlama siyahısı

• UPS düzləndiricisinin tipi və giriş THDi göstəricisi məlumdurmu?
• Akkumulyatorun doldurulma gücü generator hesabına əlavə edilibmi?
• Akkumulyator müddəti generatorun işə qoşulma müddətindən kifayət qədər uzundurmu?
• UPS-in giriş tezliyi tolerantlığı və bypass pəncərəsi tənzimlənibmi?
• Düzləndiricinin walk-in funksiyası aktivdirmi?
• Bir neçə UPS-in işə qoşulması ardıcıllıqla təşkil edilibmi?
• Aşağı yükdə tutum xarakterli güc əmsalı yoxlanılıbmı?
• Sistem şəbəkə açarı açılaraq real kəsilmə ilə sınaqdan keçirilibmi?

Növbəti addım

UPS və generator hər iki tərəfin məlumatları birlikdə qiymətləndirildikdə etibarlı şəkildə uyğunlaşdırılır. UPS modelinizi və yük məlumatlarınızı Terex Diesel komandası ilə bölüşün; uyğun generator gücünü birlikdə müəyyən edək: bizimlə əlaqə saxlayın.